گبه نوعی قالی از جنس پشم و از مهم ترین صنایع دستی عشایر جنوب و غرب ایران است، تفاوت اصلی میان گبه و گلیم در وجود پرز می باشد، گلیم نوعی بافت بدون پرز است که از تار و پود تشکیل شده است و مانند قالی گره و پرز بلند ندارد. گبه فرشی است با پرز های بلند که بافت و گره های شل دارد. همان طور که گفته شد گبه پرزهای بلند دارد و در بافت آن شمار پود بیشتری به کار میرود که تأثیر چشمگیری بر نرمی گبه میگذارد. تعداد پود برخی از گبهها گاهی از سه تا هشت پود در هر رج و بلندی پرزها گاهی تا یک سانتی متر هم میرسد.
گبه ها در طرح های مختلف بافته میشوند، در دوران قدیم بافندگان گبه اغلب از محیط و طبیعت اطراف الهام میگرفتند و خیال پردازی های خود را روی گبهها پیاده سازی می کردند. در پیدایش نقوش مختلف گبه همواره عوامل جغرافیایی نقش بسزایی داشته اند، زنان و مردان هر منطقه با توجه به گستره دید خود دست به هنرنمایی می زدند و بدون هیچ نقشه ی از قبل طراحی شده ای این هنر خلق می شده است. مثلا وجود حاشیه لوزی در برخی گلیم ها و گبه ها نشان دهنده حرکت سیال آب رودخانه می باشد و یا نقش هایی شبیه به خورشید نشان از برکت خورشید و باروری خاک دارد. در بعضی طرح ها بافندگان آرزوهایشان را بر روی گبه به نمایش میگذاشته اند؛ مانند نقش چادر که شاید به معنای داشتن سرپناهی ثابت بوده یا نقش انسان به عنوان خانواده و نقشهای دیگری که هر یک نماد خاص خود را داشته است. بعدها با استقبال خوبی که از این گبهها به عمل آمد و برای سرعت بخشیدن به کار ماشین بافی جای فرش ریسی دستی را گرفت و با از میان رفتن طرحهای قدیمی و ذهنی طرحهای جدید به میان آمد.
از طرح ها و نقش های اصلی گبه، طرحی موسوم به طرح کم می باشد؛ که در واقع متشکل از یک مربع مستطیل و یک ردیف لوزی در وسط آن است که رئوس هر یک از لوزی ها به رئوس لوزی های دیگر متصل است. از طرح های دیگر گبه ها می توان به طرح شیر، طرح خشتی، طرح حوض گبه، طرح گل گبه، طرح ایلات، طرح درخت، طرح راه راه و بافت ساده اشاره کرد، که هر کدام از طرح ها متمایز از دیگری می باشد.
به طور کلی گبه یک پوشش برای کف است که ماهیتی سنتی دارد اما می توان از آن در هر دو سبک سنتی و مدرن استفاده کرد. تفاوت میان گبه و فرش های معمولی قبلتر ذکر شد؛ با توجه به این تفاوت میتوان متوجه شد که گبه ها آن حالت رسمی و اصیل فرش را ندارند، اما می توان از آن ها به عنوان یک کف پوش متفاوت و جذاب استفاده کرد. گبه ها معمولاً در رنگ های شاد و در طرح های متنوع بافته می شود، از این رو ایجاد هماهنگی بین آن ها و دیگر بخش های خانه کار سختی نیست؛ یک مبلمان با رنگ خنثی مانند سفید، کرم یا طوسی به خوبی با رنگهای شاد درون گبه هماهنگ میشود و دکوراسیونی منحصر به فرد را به وجود می آورد، گبه با رنگ های زنده و شاد به خوبی با پارکت رنگ چوب ست می شود و جلوه بسیار زیبایی به فضای خانه می بخشد.
از گبه ها در بخش های مختلفی از خانه می توان استفاده کرد؛ زیر میز ناهارخوری و یا جلوی مبل نشیمن و یا هر جا که احساس می کنید احتیاج به ایجاد حس راحتی و آسایش دارید یا میخواهید از رنگهای پر جلوه قرمز و زرد و نارنجی و سبز در منزلتان استفاده کنید، می توانید از این گبه ها خریداری کنید. برای ایجاد هماهنگی بین گبه ها و مبلمان میتوانید از کوسن هایی با رنگ های نزدیک به رنگ گبه استفاده کنید یا مبلمان تک را همرنگ گبه ها خریداری کنید، بدین صورت دکوراسیون خود را هم بیشتر به سبک ایرانی نزدیک می کنید. گبه های کوچک را حتی میتوان به عنوان تابلو فرش نیز استفاده کرد؛ حتی اگر سبک خانه شما ایرانی و سنتی نمی باشد، می توان با اضافه کردن یک گبه روح هنر ایرانی را به خانه تان اضافه کنید و سبکی تلفیقی به وجود آورید.
استفاده از گبه در دکوراسیون خانه بسیار مقرون به صرفه است و با صرف هزینه ای معقول می تواند فضای خانه تان را تغییر دهد. نگهداری از گبه ها نیز بسیار راحت است، با این که گبه ها پرز های بلندتری نسبت به فرش دارند اما به راحتی با جاروبرقی تمیز می شوند و برای نظافت بیشتر می توان از شامپو فرش استفاده کرد. توجه داشته باشید که گبه به دلیل پرز ها و نوع بافتش، فضایی بسیار گرم تر و صمیمانه تر از یک فرش معمولی ایجاد می کند، گبه زیبایی ظاهری فراوانی دارد، می تواند هنر و فرهنگ ایرانی را وارد خانه تان کند و حتی با مدرن ترین چیدمان ها نیز قابل تلفیق می باشد.
خانه ایده آل خود را بسازید:
فرش پرزبلند: اگر به دنبال یک فرش مدرن برای خانه تان هستید، این مطلب را بخوانید
راهنمای دکوراسیون با فرش سورمه ای
راهنمای دکوراسیون با فرش قرمز لاکی